बिज्ञापन

नेपाली बजारमा सुनको मूल्य लगातार नयाँ रेकर्ड कायम गर्दै गएको छ। बिहीबार (असोज २३) सुनको मूल्य तोलामा १,२०० रुपैयाँले बढ्दै छापावाल सुन प्रतितोला २ लाख ३९ हजार २०० रुपैयाँ पुगेको नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले जनाएको छ। यो अहिलेसम्मकै उच्च मूल्य हो।

बिज्ञापन

बुधबार (असोज २२) प्रतितोला २ लाख ३८ हजार रुपैयाँमा कारोबार भएको सुन बिहीबार पुनः उकालो लागेको हो। महासंघका अनुसार यही असोज १२ गतेदेखि सुनको मूल्यमा दैनिक नयाँ रेकर्ड कायम हुँदै आएको छ। असोज १२ गते छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख २३ हजार २०० रुपैयाँ थियो।

यसैगरी, बिहीबार चाँदीको मूल्यमा पनि वृद्धि भएको छ। चाँदी प्रतितोला ३ हजार २५ रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको महासंघले जनाएको छ। अघिल्लो दिन चाँदी प्रतितोला २ हजार ९५५ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। विश्लेषकहरूका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा भइरहेको स्थिर वृद्धि र स्थानीय बजारमा बढी मागका कारण मूल्य निरन्तर बढ्दो क्रममा छ।

बिज्ञापन

किन बढ्दैछ सुनको मूल्य?

पछिल्ला दिनमा सुनको मूल्य आकासिएको छ । असोज महिनामा मात्र तोलामा २२ हजारले सुनको मूल्य बढेको छ । बुधबार सुन तोलाको २ लाख ३८ हजार पुगेको छ । नेपाल मात्र होइन भारतसहित विश्वभर सुनको मूल्य बढिरहेको छ । अहिले सुनको मूल्य बढ्नुका पछाडी धेरै कारणहरु रहेका छन् ।

गोल्डम्यान स्याक्सले एक अनुसन्धान परियोजनामा २०२६ को मध्यसम्ममा सुनको मूल्यमा थप वृद्धि हुन सक्ने बताएको छ । अहिले सुनको मूल्य बढ्नुको सबैभन्दा आधारभूत कारण भनेको विश्वभर चलिरहेको सैन्य द्वन्द्व र आर्थिक उथलपुथलको बीचमा, मानिसहरूले सुनलाई सुरक्षित लगानी मान्नु रहेको छ । विगतका प्रवृत्तिहरूलाई हेर्दा, सुनमा लगानी कहिल्यै पनि घाटामा गएको छैन ।

इकोनोमिक टाइम्सका अनुसार, विगत २० वर्षमा, सुनको मूल्यमा गिरावट आएको चार क्यालेन्डर वर्ष मात्र भएको छ, जसले गर्दा लगानीकर्ताहरूलाई केही घाटा भएको छ । यद्यपि, यी घाटाहरू एकल अंकमा सीमित थिए । उदाहरणका लागि, २०१३ मा सुनको मूल्य ४.५० प्रतिशत, २०१४ मा ७.९ प्रतिशत, २०१५ मा ६.६५ प्रतिशत र २०२१ मा ४.२१ प्रतिशतले घटेको थियो ।

त्यसैले, जब विश्वव्यापी शेयर बजार अशान्तिमा छ र ट्यारिफ अनिश्चितता चरम सीमामा छ, सुनको लगानी बढाउनु अपरिहार्य छ । धेरै लगानीकर्ताहरूले सुनलाई हेजिङ रणनीति अर्थात् जोखिम बचाउने रणनीतिको रूपमा प्रयोग गरिरहेको विश्लेषकहरुले बताएका छन् । उनीहरूलाई शेयर बजारमा नोक्सानी हुने डर छ, त्यसैले उनीहरू सुनमा लगानी गर्ने विकल्प खोजिरहेका छन् ।

अहिले विश्व बजारमा अनिश्चितताको एउटा कारण डोनाल्ड ट्रम्प भएको पनि विश्लेषकहरुले बताउएक छन् भने अर्को कारण रुस र युक्रेन र इजरायल र हमासबीच चलिरहेको युद्ध हो । यस्तो अवस्थामा, विश्वव्यापी द्वन्द्वले पनि सुनको मूल्यलाई असर गरेको छ ।

सुनको मूल्यमा वृद्धि हुनुको अर्को प्रमुख कारण विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरूले सुनको खरिदमा वृद्धि गर्नु हो । ट्रम्पको कार्यकालमा शुल्क वरिपरि बढ्दो अनिश्चितता र विश्वव्यापी बजारमा चलिरहेको उथलपुथलका कारण, विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरूले बढीभन्दा बढी सुन खरिद गरिरहेका छन् ।

इकोनोमिक टाइम्सको एक रिपोर्ट अनुसार, सुनको मूल्य बढ्दै गए पनि, विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरूले आफ्नो विदेशी मुद्रा भण्डारलाई विविधीकरण गर्न र अमेरिकी डलरमा आफ्नो निर्भरता कम गर्न सुन खरिद गरिरहेका छन् । विश्व सुन परिषद्को तथ्याङ्क अनुसार, अगस्टमा विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरूले आफ्नो भण्डारमा खुद १५ टन सुन थपेका छन् ।

गोल्डम्यान स्याक्सको प्रतिवेदन अनुसार, यदि अमेरिकी संघीय रिजर्भले ब्याजदर घटायो भने, लगानीकर्ताहरू सुनतिर लाग्छन्, र जब धेरै मानिसहरूले सुनमा लगानी गर्न थाल्छन्, सुनको मूल्य पनि बढ्छ । विज्ञहरू जब कुनै देश डलरबाट टाढा जान्छ, यसलाई डि-डलराइजेसन भनिने बताउछन् ।

देशहरूले प्रायः आफ्नो विदेशी मुद्रा भण्डारमा डलर वा अमेरिकी बन्ड राख्छन् र तिनीहरूलाई निरन्तर बढाउँछन् । यो किनभने तिनीहरूले कच्चा तेल र अन्य सामानहरू आयात गर्न डलरमा तिर्नुपर्छ । यद्यपि, हालैका वर्षहरूमा, अमेरिकी नीतिहरूले धेरै देशहरूमा डलरको बारेमा चिन्ता बढाएको छ । २०१५ र २०१६ देखि, अमेरिकाले रूसमाथि विभिन्न प्रतिबन्धहरू लगाएको छ । त्यसबेलादेखि, केही देशहरू डलरबाट सावधान छन् ।

विश्वभरका विभिन्न देशका मानिसहरूले औसतमा आफ्नो आम्दानीको २ देखि ३ प्रतिशत सुनमा लगानी गर्ने आँकडा रहेको छ । विश्वमा चीन पछि, भारत सुनको विश्वको सबैभन्दा ठूलो उपभोक्ता बजार हो ।