बिज्ञापन

उज्यालो र भाइबहिनीको माया साट्ने पर्व तिहार अर्थात् यमपञ्चक आजदेखि विधिवत् सुरु भएको छ। प्रत्येक वर्ष कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीदेखि कार्तिक शुक्ल द्वितीयासम्म मनाइने यो पर्व आज दिउँसो १:२३ बजेपछि त्रयोदशी तिथि लागेसँगै आरम्भ भएको हो।

बिज्ञापन

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार आज धनतेरस (धनत्रयोदशी) र यमदीपदान पर्व मनाइँदैछ। समितिका सदस्य तथा धर्मशास्त्रविद् प्रा. डा. देवमणि भट्टराईका अनुसार दिउँसो त्रयोदशी तिथि लागेकाले आजैदेखि यमदीपदान सुरु गर्नुपर्ने शास्त्रीय मान्यता रहेको छ।

समितिका अध्यक्ष प्रा. शम्भुप्रसाद ढकालका अनुसार आइतबार काग तिहार, सोमबार कुकुर तिहार र लक्ष्मीपूजा, बुधबार गाई, गोरु, गोवद्र्धन र आत्म (म्ह) पूजा, र बिहीबार भाइटीका परेको छ। उनका अनुसार सोमबार बिहान नरक स्नान गरी कुकुर तिहार मनाइने र बेलुकी लक्ष्मीपूजा गरिने छ। सोमबार दिउँसो २:५२ बजेसम्म चतुर्दशी र त्यसपछि औंसी तिथि लाग्ने भएकाले राति औंसीका समयमा लक्ष्मीपूजा गर्ने परम्परा रहेको बताइएको छ।

बिज्ञापन

यस वर्ष भाइटीकाको साइत बिहीबार बिहान ११:३९ बजे रहेको समितिले जनाएको छ। भाइटीकाका बेला दाजुभाइ पश्चिम फर्केर र दिदीबहिनी पूर्व फर्केर बस्ने शास्त्रीय विधि अनुसार पूजा गर्नुपर्ने समितिका सदस्य लक्ष्मण पन्थीले जानकारी दिए। तिहारका अन्य दिनहरूमा पनि शास्त्रीय विधि अनुसार पूजा गर्न सुझाव दिइँदै समितिले “राज्य सञ्चालकले साइतमा टीका लगाउनुपर्छ, सर्वसाधारणका लागि मध्याह्नमा पनि टीका लगाउन सकिन्छ” भनेको छ।

यसैबीच, राजधानीसहित देशभर दीपावलीको माहोल सुरु भएको छ। घर, पसल र सडकहरूमा बत्ती बाल्न थालिएको छ भने बजारमा फूलमाला, मैनबत्ती र विद्युत् बल्बको व्यापार बढेको छ। काठमाडौँ उपत्यका बडादशैंमा सुनसान भए पनि तिहारमा झिलीमिली बत्ती र देउसी–भैलोको स्वरले उत्सवमय बन्छ। कर्णाली र सुदूरपश्चिमका केही जिल्लामा भने कोजाग्रत पूर्णिमाबाटै देउसी–भैलो सुरु गर्ने परम्परा अझै जीवित छ।

नेपाल प्रहरीले भने पटाका नपड्काई सभ्य र सुरक्षापूर्ण रूपमा तिहार मनाउन सबैलाई आग्रह गरेको छ। प्रहरीले पछिल्ला दिनमा ठूलो संख्यामा अवैध पटाका बरामद गरे पनि प्रयोग रोक्न विशेष निगरानी बढाएको जनाएको छ।