काठमाडौंमा पोलियोको जीवाणु भेटिएको छ। परिवार कल्याण महाशाखाका खोप शाखा प्रमुख डा.अभियान गौतमले काठमाडौँको  टुकुचा र बागमती नदिको ढलको नमुनामा पोलियो भाइरस देखा परेको बताएका हुन् । काठमाडौंमा पोलियोको जीवाणु आउट ब्रेक भएपछि स्वास्थ्य सेवा विभागले काठमाडौं, ललितपुर भक्तपुरमा पोलियो विरुद्धको खोप अभियान संचालन गर्ने भएको छ। नेपालमा पोलियो रोग र निगरानीको अवस्थाबारे विभागको कार्यालय टेकुमा आज शुक्रबार संञ्चारकर्मीहरुसँगको अन्तर्रक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।

बिज्ञापन

यही साउन ९ गतेदेखि दिदैं गरेको पोलियो खोप अनिवार्य रुपमा बालबालिकालाई खुवाउन स्वास्थ्य सेवा विभागले अनुरोध गरेको छ । यो रोग विशेषगरी बालबालिकामा देखापर्छ तर जुनसुकै उमेरका मानिसलाई लाग्न सक्छ ।

बिज्ञापन

बिज्ञापन

 कहिले र कहाँ सञ्चालन हुँदैछ पोलियो खोप अभियान?
यहि २०८१ साउन ९ देखि १२ गतेसम्म काठमाण्डौँ, ललितपुर र भक्तपुर जिल्लामा पोलियो खोप सञ्चालन हुँदैछ । काठमाण्डौँ उपत्यकाका तीन जिल्लामा जन्म देखि ५ वर्ष मुनिका सम्पूर्ण बालबालिकालाई पोलियो खोप खुवाइदैछ । यो खोप स्वास्थ्यकर्मी र महिला सामुदायक स्वास्थ्य स्वयंसेविका मार्फत घर, घरमा दिइदैछ ।

पोलियो कस्तो किसिमको रोग हो?
पोलियो रोग पोलियो भाइरसबाट हुने संक्रामक रोग हो । यो रोग एक व्यक्तिबाट अर्का व्यक्तिमा सर्दछ ।

पोलियो रोग कसरी सर्दछ?
पोलियो रोग दूषित खाना र पानीको माध्यमबाट एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सर्दछ ।

के-के हुन पोलियो को लक्षणहरु?
पोलियो भाइरसबाट संक्रमण भएको व्यक्तिमा देखिने समान्य लक्षण ज्वरो आउनु, पखाला लाग्नु, जिउ दुखने, थकान महशुुस हुनु हो भने गम्भीर लक्षण पक्षघात हुने र मृत्यु समेत हुने हुन ।

पोलियो रोगबाट कसरी बच्न सकिन्छ?
हालसम्म कुनै निश्चित उपचार नभएको यो रोगबाट सुरक्षित हुने उपायनै पोलियो खोप हो । यो रोगबाट बच्न बालबालिकालाई राष्ट्र्रिय खोप तालिका अनुसार पोलियो विरुद्धका नियमित खोपहरु पूर्ण मात्रामा दिनुपर्दछ । व्यक्तिगत सरसफाइ, शुद्धिकरण गरिएको पानी र स्वच्छ खानामा विशेष ध्यान दिनुपर्दछ ।

कुन उमेरका मानिसलाई पोलियो लाग्न सक्छ?
पोलियो जुनसुकै उमेरका मानिसलाई लाग्न सक्छ । तर पाँच वर्ष मुनिका बालबालिका बढी जोखिममा हुन्छन् ।

पोलियो खोप कति प्रकारका छन् र ती खोपहरु कति पटक लगाउनु पर्दछ?
पोलियो खोपहरु दुई प्रकारका छन्:
१) मुखबाट खुवाइने ओ.पि.भी.- खोप नियमित खोप सेवाको माध्यमबाट ३ पटक ( ६ हप्ता, १० हप्ता र १४ हप्ताको उमेरमा लिनुपर्दछ ।)
२) सुइबाट दिइने आई.पि.भी.- खोप नियमित खोप सेवाको माध्यमबाट २ पटक ( १४ हप्ता र ९ महिनाको उमेरमा लिनुपर्दछ ।)

यो खोप कस्तो अवस्थामा लिनु हुदैन?
यो खोप सिकिस्त बिरामीहरु र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कम भएका बालबालिका जस्तै एच.आइ.भी. एड्सका लक्षण देखिएका, केमोथेरापीमा रहेका क्यान्सरका बिरामी तथा रोग प्रतिरोधक क्षमता कम गराउने औषधी सेवन गरिरहेका बालबालिकाले लिनु हुँदैन ।

नियमित पोलियो खोप लिएका बालबालिकाले यस अभियानको पनि खोप लिनुपर्दछ?
विगतमा नियमित खोप तालिका अनुसार पोलियो खोप लिएको भएतापनि यस अभियानमा ५ वर्ष मुनिका बालबालिकाले अनिवार्य रुपमा थप मात्रामा पोलियो खोप लिनुपर्दछ ।