अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फेडरल रिजर्भ गभर्नर लिसा कुकलाई बर्खास्त गर्ने निर्णयले अमेरिकी केन्द्रीय बैंक (फेड) को स्वतन्त्रता माथि अहिलेसम्मकै गम्भीर चुनौती प्रस्तुत गरेको छ। यो कदम कानुनी लडाइँतर्फ जाँदैछ, र सम्भावित रूपमा सर्वोच्च अदालतसम्म पुग्न सक्छ।

बिज्ञापन

अर्थशास्त्रीहरू भन्छन् – यो घटनाले केन्द्रीय बैंकको ऐतिहासिक स्वतन्त्रतालाई खतरामा पारेको छ। ट्रम्प प्रशासन, पल्टेको सक्रियतासँगै, फेडको संरचना र नेतृत्वमा हस्तक्षेप गर्दैछ। कानुनी रूपमा यस्तो बर्खास्ती मान्य हुन्छ वा हुँदैन भन्ने कुरा अब अदालतले निर्धारण गर्नेछ। तर यसको असर अमेरिकी केन्द्रीय बैंकको स्वतन्त्रता र विश्वसनीयतामा पक्कै पर्न सक्छ।

बिज्ञापन

ट्रम्पका अनुसार कुकले दुई वटा घरलाई ‘प्राइमरी रेसिडेन्स’ देखाएर अनुचित रूपमा घर कर्जामा फाइदा लिएको आरोप लागेको छ। उक्त आरोपहरू ट्रम्प प्रशासनका हाउजिङ नियामक प्रमुख विलियम पल्टेले सार्वजनिक गरेका थिए, जसले यस्ता तीन वटा मुद्दा न्याय मन्त्रालयमा पठाएका छन्।

कुकका अलावा, ट्रम्पका दुई पुराना राजनीतिक विरोधी (क्यालिफोर्नियाका सिनेटर एडम शिफ र न्यूयोर्ककी महान्यायाधीवक्ता लेटिटिया जेम्स) समेत अनुसन्धानको घेरामा परेका छन्। उनीहरूले आरोपहरूलाई अस्वीकार गर्दै राजनीतिक प्रतिशोधको संज्ञा दिएका छन्।

बिज्ञापन

कुक, जो अमेरिकी इतिहासमै पहिलो अफ्रिकी–अमेरिकी महिला हुन् फेड गभर्नर बन्ने,ले आफू “डर वा धम्कीमा नझुक्ने” बताएकी छन्। उनका वकिल एबे लोलले यो बर्खास्तीको कानुनी चुनौती दिने तयारी भइरहेको बताएका छन्।

विलियम पल्टे निजी व्यवसायीबाट हाउजिङ नियामक प्रमुख बनेका ट्रम्प समर्थक हुन्। सामाजिक सञ्जालमा ३० लाखभन्दा बढी फलोअरसहित, उनी ट्रम्प प्रशासनमा सबैभन्दा सक्रिय पात्र बनेका छन्। पल्टेले हालसालै ट्रम्पलाई फेड चेयर जेरोम पावेल बर्खास्त गर्न पनि उक्साएका थिए। उनले पावेललाई “अमेरिकाविरुद्ध आर्थिक युद्ध गरिरहेको” आरोपसमेत लगाएका छन्।

यो विषय अब कानुनी लडाइँमा गहिरिँदै गएको छ। ट्रम्प पक्ष भन्छ – कुकले कानुन उल्लंघन गरिन्। कुक पक्ष भन्छ – बर्खास्तीको न त कानुनी आधार छ, न प्रमाण। डेमोक्र्याट नेतृ एलिजाबेथ वारेनले पल्टेलाई “राजनीतिक आक्रमणमा अल्झिएको” भन्दै कडा आलोचना गरेकी छन्। वारेनले लेखेकी छन्, “पल्टेले आफ्नो कानुनी जिम्मेवारीभन्दा बाहिर गएर ट्रम्पको राजनीतिक स्वार्थ पूरा गरिरहेका छन्।”